Leitartækni
Í heimildavinnu er mikilvægt að nýta sér fleiri en eina tegund af upplýsingamiðlum. Þar er átt við bækur, dagblöð, tímarit, myndbönd og rafrænt efni. Ýmis gögn er að finna á bókasafni skólans sem er raðað upp á kerfisbundinn hátt eftir efni.
Nokkur atriði ber að hafa í huga þegar leitað er upplýsinga á Netinu.
1. Hugleiða þarf vel efnið sem á að fjalla um áður en leit er hafin.
Hvaða leitarorð getur þú notað? Búðu til lista yfir öll þau leitarorð sem þér dettur í hug að geti tengst efninu. Athugaðu stafsetningu orða. Stundum þarf að notast við erlenda útgáfu orðanna. Ekki er víst að nothæfar upplýsingar fáist með fyrsta leitarorði.
2. Ekki ,,Googla“ eingöngu.
Þrjár aðalaðferðir við að finna efni á Netinu.
a) Leit með leitarvélum s.s. Google, AltaVista, Yahoo, Leit.is, Finna.is.
b) Leit í rafrænum gagnasöfnum og alfræðiritum s.s. Hvar.is, Gagnasafn Morgunblaðsins, Britannica online, Encarta online Encyclopedia, Wikipedia.
c) Leit í efnisröðuðum skrám yfir vefsíður s.s. Google directory, Vefbókasafnið o.fl.
3. Fleiri en eitt leitarorð
Þegar leitarvélar eins og Google eru notaðar er hægt er að slá inn fleiri en eitt leitarorð í streng til þess að þrengja leitina. Einnig er hægt að velja á milli einfaldar leitar og ítarleitar (advanced search).
4. Skrá athugasemdir
Gott er að merkja við hjá sér hvaða leitarorð gáfu nothæf svör og hver ekki til þess að forðast tvíverknað í vinnunni sem á eftir kemur.
Atriði sem gott er að hafa í huga þegar meta á áreiðanleika upplýsinga
1. Hver er höfundur greinarinnar/vefsíðunnar? Kemur fram hver hann er, hver er menntun hans og starfssvið? Er netfangs hans getið? Ef engar slíkar upplýsingar koma fram er betra að snúa sér að næstu upplýsingasíðu!
2. Hvernig er fjallað um efnið? Er umfjöllunin ítarleg eða yfirborðsleg? Fyrir hverja er höfundur að skrifa? Inniheldur síðan staðreyndir eða skoðanir? Hvers vegna skrifar höfundur um efnið? Segir titill síðunnar okkur um hvað hún fjallar?
3. Er myndefni á síðunni? Er það til útskýringar eða er það eingöngu til skreytingar eða ef til vill auglýsingar? Eru krækjur í aðrar síður?
4. Kemur fram hvenær vefsíðan var smíðuð og hvenær hún var síðast uppfærð? Hversu gamlar eru upplýsingarnar? Stundum getur aldur upplýsinganna skipt máli.
5. Hver hýsir síðuna, er það þekktur eða óþekktur aðili og hvar er hún staðsett? Merkið ~ kemur yfirleitt fyrir í heimasíðum einstaklinga og eru slíkar síður sérstaklega misjafnar að gæðum.
6. Er efni áreiðanlegt? Efni sem finnst á rafrænum gagnasöfnum eins og Britannica eða Encarta telst vera nokkuð áreiðanlegt, þar sem það hefur verið yfirfarið af ritstjórn eins og um efni bóka og tímarita væri að ræða.
